Handschoenen niet steriel
Duurzame keuze
-
Relevante LCA-studie
-
NFU longlist nr. 3
-
Samen De Zorg Vergroenen
-
Milieuthermometer
Laatste update op 26 augustus 2025
Handschoenen beschermen zowel de zorgverlener als de patiënt/cliënt tegen ziektekiemen en lichaamsvloeistoffen tijdens (medisch) handelen.
Op deze pagina vind je tips voor duurzaam gebruik en productkeuze. Met de tips die bovenaan de R-ladder staan (Refuse, Reduce) kan je de milieu-impact het meest verlagen. Prioriteer die dus bij het bepalen van je eerstvolgende zet.
Lees hierover meer in de leeswijzer van De Groene Z.Hoe interpreteer je deze LCA-conclusies?
+ Verschillende studies geven consistente conclusies
+ Er is gekeken naar meerdere soorten milieueffecten, niet alleen naar het klimaat
- De meest passende studie is uitgevoerd in het buitenland waardoor deze op sommige punten afwijkt van de Nederlandse context
Zo verminder je de mileu-impact van niet steriele handschoenen
Vraag in de aanbesteding uit welke brandstoffen er worden gebruikt voor de productie. Aardgas (en elektriciteit) hebben een significant lagere milieu-impact dan kolen, dus vermijd indien mogelijk producenten die kolen gebruiken voor het productieproces.
Uit de meest passende studie is gebleken dat nitril handschoenen een significant lagere milieu-impact hebben dan handschoenen van natuurlijk rubber (latex) bij een gelijk productieproces. Dit komt doordat er voor productie van nitril handschoenen minder energie en zwavel nodig zijn. De milieu-impact van de grondstof van nitril handschoenen is wel hoger, omdat de grondstof bestaat uit petroleumproducten. Dit weegt echter niet op tegen het zwaardere proces van de handschoenen van natuurlijk rubber.
Kies daarom bij inkoop bij dezelfde fabrikant dus voor nitril handschoenen (als de toepassing het toelaat).
Uit de meest passende studie is gebleken dat gepoederde handschoenen een significant lagere milieu-impact hebben dan de niet-gepoederde handschoenen bij een gelijk productieproces. Dit komt voornamelijk doordat voor de productie van ongepoederde handschoenen chemicaliën gebruikt worden met een hogere milieu-impact en doordat er meer energie nodig is voor het drogen van de handschoenen. Kies bij inkoop dus voor gepoederde handschoenen (als de toepassing het toelaat).
Door handschoenen te recyclen verklein je de klimaatimpact van de afvalverwerkingfase.
Vergelijking tussen wegwerp handschoenen
Wegwerp
Bronnen
Om goede adviezen te geven over milieu-impact, kiezen we alleen onderzoeken die betrouwbaar zijn en die het best passen bij de situatie in Nederlandse ziekenhuizen.
Onder het kopje ‘Relevante LCA-studies’ staan de onderzoeken die aan onze eisen voldoen.
Bij ‘Uitgesloten LCA-studies’ zie je welke onderzoeken we niet gebruiken. Die zijn minder betrouwbaar en/of passen niet voldoende bij de Nederlandse situatie.
De adviezen en grafieken op deze pagina komen uit alle relevante LCA-studies. Zo geven we goed onderbouwde informatie over de milieu-impact van medische producten in Nederlandse ziekenhuizen.
Relevante LCA-studies
Deze studie is gedaan in Thailand en past daarom niet helemaal bij Nederland. Dit is een zorgvuldige LCA-studie waarbij de belangrijkste punten zijn meegenomen in de analyse. Door de keuze voor de verschillende combinaties van fabriek, materiaal en (on)gepoederd die zijn meegenomen in de studie, zijn de resultaten tussen de onderlinge producten goed vergelijkbaar.
Uit de LCA-studie komt naar voren dat de gepoederde handschoenen uit fabriek 2 een grotere impact hebben dan de ongepoederde handschoenen uit fabriek 2. Er zijn echter meerdere productietechnieken mogelijk om de handschoenen te (ont)poederen. De gebruikte technieken kunnen de totale milieu-impact van de handschoenen beïnvloeden, wat betekent dat de impact van gepoederde versus ongepoederde handschoenen van fabriek tot fabriek kan verschillen.
De Life Cycle Inventory van acrylonitril-butadieenrubber (nitril) was niet beschikbaar in de gebruikte database, daarom is de LCI van nitril rubber geschat door styreen te excluderen uit de LCI van Acrylonitryl Butadieen Styreen. Dit is minder exact dan als de exacte data aanwezig was geweest van acrylonitril-butadieenrubber, maar nog altijd een goede benadering van de werkelijkheid.
- Referentie
- https://doi.org/10.1002/pls2.10036
- Naam studie
- Environmental impacts of examination gloves made of natural rubber and nitrile rubber, identified by life-cycle assessment
- Naam auteurs
- Supatra Patrawoot, Thierry Tran, Marisa Arunchaiya, Voranuch Somsongkul, Yusuf Chist, Nanthiya Hansupalak
- Opdrachtgever
- Meerdere universiteiten
- Locatie van de studie
- Verenigde Staten
- Publicatiedatum
- 2021
- Gepubliceerd in
- SPE Polymers
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1002/pls2.10036
- Normen/standaarden
- Nee/onbekend
- Methode
- ReCiPe Midpoint (H) Vl.13/World Recipe H
- Database
- Ecoinvent
- Software
- SimaPro 9.0.0.48
Uitgesloten LCA-studies
In deze LCA-studie lijken meerdere (essentiële) processen niet meegenomen te zijn in de berekening, bijvoorbeeld binnen de productie het gebruik van chemicaliën, de productie en verbranding van brandstof en het droogproces. Daarnaast zijn er veel grove aannames gedaan, bijvoorbeeld voor de gebruikte elektriciteit voor de productiemachines en de afstanden van het transport.
Er worden handschoenvarianten vergeleken met veel verschillende producteigenschappen zoals maat, type handschoenen en materialen. Doordat elke variant op zoveel producteigenschappen verschilt van de andere varianten, is het niet mogelijk om de resultaten goed met elkaar te vergelijken. Daarnaast lijken de auteurs geen expert te zijn op het gebied van Life Cycle Analyses, aangezien ze op tandheelkundige afdelingen werken binnen de universiteiten.
Al deze factoren samen zorgen ervoor dat deze LCA-studie niet betrouwbaar genoeg is om conclusies op te trekken over de verschillende varianten ten opzichte van elkaar. De enige conclusie die wel valide lijkt in de LCA-studie is dat niet steriele handschoenen een lagere milieu-impact hebben dan steriele handschoenen. Daarbij moet wel opgemerkt worden dat het verschil in deze studie groot is; de impact van de steriele latexhandschoenen is minstens vijf keer zo groot als die van de niet-steriele handschoenen. We verwachten dat dit verschil in werkelijkheid kleiner is en dat de studie dat ook zou concluderen als alle relevante processen in de productiefase wel waren meegenomen.
De conclusie is dan ook dat de resultaten en conclusies van deze LCA-studie niet betrouwbaar genoeg zijn om te gebruiken om duurzaamheidsconclusies voor verschillende handshoen varianten op te baseren, maar dat we het wel veilig genoeg vinden om te concluderen dat steriele handschoenen een hogere milieu-impact hebben dan niet steriele handschoenen.
- Referentie
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34655693/ (geen open access)
- Naam studie
- Non-sterile examination gloves and sterile surgical gloves: Which are more sustainable?
- Naam auteurs
- Hasan Jamal, Alexandra Lyne, Paul Ashley, Brett Duane
- Opdrachtgever
- Meerdere universiteiten
- Locatie van de studie
- Verenigd Koninkrijk
- Publicatiedatum
- 2021
- Gepubliceerd in
- Journal of Hospital Infection
Elise Draijer
LCA-expert
Adviezen gebaseerd op Thaise studie.
De adviezen over niet-steriele handschoenen zijn gebaseerd op één LCA-onderzoek. In het onderzoek zijn 4 typen handschoenen uit 2 verschillende fabrieken onderzocht. De eerste fabriek gebruikt kolen als brandstof voor de productie, de tweede fabriek aardgas. Daarnaast zijn er verschillende materialen voor de handschoenen gebruikt, namelijk nitril en natuurlijk rubber. Als laatst is er in fabriek 2 nog onderscheid gemaakt tussen gepoederde en poedervrije handschoenen. Dit zorgt ervoor dat je 3 vergelijkingen kunt maken, namelijk tussen materialen, productiemethoden en gepoederd en poedervrije handschoenen. Hier zijn de adviezen ook op gebaseerd. Daarnaast is er een proxy genomen voor het materiaal nitril, omdat deze niet beschikbaar was in de gebruikte database.
Stap 1: Verminderen in het verbruik
De jaarlijkse impact van niet steriele handschoenen in Nederlandse ziekenhuizen heeft een zeer hoog aandeel in de totale jaarlijkse milieu-impact van medische hulpmiddelen (nr 3 in de shortlist van de NFU). Dit komt vooral door de grote hoeveelheid handschoenen die gebruikt wordt. Onderzoek en praktijkvoorbeelden wijzen uit dat niet steriele handschoenen vaak gebruikt worden voor toepassingen waarbij er überhaupt geen handschoenen gebruikt hoeven worden.
Ga na of er een indicatie is voor het gebruik van de handschoenen. Kijk hiervoor in het ziekenhuisprotocol of er een indicatie is voor het dragen van handschoenen bij te uit te voeren handeling of bij de (kans op) infectieziekte van de patiënt. Mogelijke acties die onnodig gebruik van niet steriele handschoenen kunnen voorkomen zijn:
Gedragscampagne:No risk, no glove
Beperkt beschikbaar stellen
Opnemen in protocollen
Steriele handschoenen hebben een hogere milieu-impact dan niet-steriele handschoenen. Dit komt doordat er meer uitval is van afgekeurde handschoenen en omdat er meer energie nodig is voor de extra kwaliteitstesten van de handschoenen. Gebruik daarom geen steriele handschoenen voor toepassingen waar je ook niet-steriele handschoenen voor kan gebruiken. Mogelijke acties die onnodig gebruik van steriele handschoenen kunnen voorkomen zijn:
Opnemen van het gebruik van steriele handschoenen in zorgprotocollen en -richtlijnen
Gedragscampagne
Beperkt beschikbaar stellen van steriele handschoenen
Praktijkvoorbeelden
Wil je zien hoe anderen al duurzaam aan de slag gingen met niet steriele handschoenen?
Bekijk de praktijkvoorbeelden