Infuus toedieningssysteem
Duurzame keuze: Herbruikbaar versus wegwerp
-
Relevante LCA-studie
-
NFU longlist nr. 20
-
Samen De Zorg Vergroenen
Laatste update op 16 september 2025
Een infuus toedieningssysteem zorgt ervoor dat medicijnen en vloeistoffen direct in het bloed van een patiënt komen. Op deze pagina lees je over het infuus toedieningssysteem en de infuuszak.
Op deze pagina vind je tips voor duurzaam gebruik en productkeuze. Met de tips die bovenaan de R-ladder staan (Refuse, Reduce) kan je de milieu-impact het meest verlagen. Prioriteer die dus bij het bepalen van je eerstvolgende zet.
Lees hierover meer in de leeswijzer van De Groene Z.Hoe interpreteer je deze LCA-conclusies?
+ Twee verschillende studies komen tot dezelfde conclusie
- Alle studies zijn beperkt tot klimaatimpact
- De meest passende studie komt uit Zweden, niet uit Nederland
Zo verminder je de mileu-impact van Infuus toedieningssystemen
Herbruikbare infuus toedieningssystemen zijn beter voor het klimaat dan wegwerpsystemen, zelfs als je een herbruikbaar systeem maar twee keer gebruikt.
Door hergebruik werden er ook minder medicijnen weggegooid. In het onderzoek van Karlsson et al. (2024) ging het om 55% - 67% minder anesthesiemiddelen. Dit komt omdat de spuiten van de infuuspomp voor deze medicijnen alleen worden vervangen als ze leeg zijn. Ze worden niet vervangen tussen verschillende patiënten als er nog medicijn in zit. Zo kan het medicijn dat na één behandeling in een spuit overblijft, gebruikt worden voor de volgende patiënt met hetzelfde herbruikbare systeem.
Gerecycled plastic
Vraag uit hoeveel procent gerecycled plastic in het infuus toedieningssysteem zit. Meer gerecycled plastic betekent minder impact op het klimaat. Vraag daarnaast aan de leverancier of het gerecyclede plastic echt uit afval komt dat anders was weggegooid. Of is het restmateriaal van fabrieken dat toch al opnieuw zou worden gebruikt? Alleen als het echt om een afvalstroom gaat, helpt het het milieu.
Biobased plastics
Soms is de milieubelasting van plastics gemaakt van biomassa (biobased plastics) lager dan die van plastics gemaakt van olie (fossiele plastics). Maar dat is niet altijd zo. Daarom is het belangrijk om extra informatie te vragen als een product biobased plastics bevat.
Je kunt hiervoor het toetsingskader uit het Actieplan Biobased Kunststoffen (hoofdstuk 4) gebruiken.
• Alleen biomassabronnen die voldoen aan dezelfde regels als bio-energie volgens RED2 mogen worden gebruikt.
• Met een levenscyclusanalyse (LCA) wordt gekeken wat de milieubelasting is van biobased plastics in vergelijking met de fossiele plastics die ze vervangen.
Een alternatieve certificering in plaats van RED2 is ISCC.
Let goed op: producten van biobased plastic horen niet bij het plastic dat gerecycled wordt. Ze verminderen de kwaliteit van gerecycled plastic.
Vraag producenten welk percentage van hun stroom afkomstig is van hernieuwbare bronnen, zoals wind, zon of waterkracht.
Vraag ook of zij brandstoffen zoals aardgas of kolen gebruiken in het productieproces, bijvoorbeeld voor verwarming of machines. Vraag daarbij welk deel van het totale energieverbruik dit is.
Als de producent geen exacte percentages kan geven, vraag dan of ze groene stroom of andere duurzame energie gebruiken.
Als ook dat niet duidelijk is, kun je kiezen voor producenten uit West-Europese landen waar de CO₂-uitstoot van elektriciteit laag is. Dit geldt vooral voor IJsland, Noorwegen, Zweden, Zwitserland en Frankrijk.
Vergelijking tussen wegwerp en herbruikbare Infuus toedieningssystemen
3 wegwerp infuussets vs. 1 herbruikbare infuusset 3 keer gebruiken
Vervolgstappen
Werk je al met herbruikbare Infuus toedieningssystemen of ga je daarop overstappen?
Bekijk tips voor herbruikbare Infuus toedieningssystemenKan je (nog) niet overstappen van wegwerp Infuus toedieningssystemen?
Bekijk tips voor wegwerp Infuus toedieningssystemenBronnen
Om goede adviezen te geven over milieu-impact, kiezen we alleen onderzoeken die betrouwbaar zijn en die het best passen bij de situatie in Nederlandse ziekenhuizen.
Onder het kopje ‘Relevante LCA-studies’ staan de onderzoeken die aan onze eisen voldoen.
Bij ‘Uitgesloten LCA-studies’ zie je welke onderzoeken we niet gebruiken. Die zijn minder betrouwbaar en/of passen niet voldoende bij de Nederlandse situatie.
De adviezen en grafieken op deze pagina komen uit alle relevante LCA-studies. Zo geven we goed onderbouwde informatie over de milieu-impact van medische producten in Nederlandse ziekenhuizen.
Relevante LCA-studies
Zweedse vergelijking eenmalige en herbruikbare infuus toedieningssystemen
Deze studie is gedaan in Zweden. De klimaatimpact van elektriciteit in Zweden is lager dan in Nederland. Daarom past de studie wat minder dan een Nederlandse studie. Maar omdat er geen Nederlandse studie is, is dit een prima alternatief
- Referentie
- https://doi.org/10.1097/eja.0000000000002067
- Naam studie
- Bacterial contamination and greenhouse gas emissions: A randomised study of reuse versus single-use of infusion-set components for intravenous anaesthesia
- Naam auteurs
- Snorri Laxdal Karlsson, Jon Edman-Wallér, Magni Vidar Gudmundsson, Peter Bentzer, and Per Werner Moller
- Opdrachtgever
- Funded by the Sustainability committee of the Regional Executive Board, Region of Västra Götaland, Sweden.
- Locatie van de studie
- Zweden
- Publicatiedatum
- 2024
- Gepubliceerd in
- European Journal of Anaesthesiology
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1097/eja.0000000000002067
- Normen/standaarden
- ISO14040, ISO14044
- Methode
- IPCC 2021 GWP100
- Database
- Ecoinvent 3.9.1. Emissiegegevens voor actieve farmaceutische ingrediënten van Parvatker et al.
- Software
- SimaPro 9.5.0.0
Franse vergelijking eenmalige, herbruikbare infuus toedieningssystemen en tabletten
Deze studie is gedaan in Frankrijk. De klimaatimpact van elektriciteit is in Frankrijk lager dan in Nederland.
Daarom past de studie iets minder goed dan een Nederlandse studie. Maar omdat er geen Nederlandse studie is, is dit een prima alternatief.
- Referentie
- https://doi.org/10.1007/s12630-024-02852-9
- Naam studie
- Environmental impact of intravenous versus oral administration materials for acetaminophen and ketoprofen in a French university hospital: an eco-audit study using a life cycle analysis
- Naam auteurs
- Lionel Bouvet, MD, PhD; Manon Juif-Clément, MSc; Valentine Bréant, PharmD; Laurent Zieleskiewicz, MD, PhD; Minh-Quyen Lê, PhD; Pierre-Jean Cottinet, PhD
- Opdrachtgever
- Open access funding provided by Hospices Civils de Lyon. The study had no financial support.
- Locatie van de studie
- France, Lyon
- Publicatiedatum
- 2024
- Gepubliceerd in
- Canadian Journal of Anesthesia
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1007/s12630-024-02852-9
- Normen/standaarden
- ISO14040, ISO14044
- Methode
- GWP 100 & water waste
- Database
- Not specified
- Software
- Ansys Granta EduPack®
Merel Segers
LCA-expert
Studies consistent over klimaatwinst hergebruik
Er zijn twee relevante levenscyclusanalyses over de klimaatimpact van herbruikbare en wegwerp infuus toedieningssystemen. Beiden concluderen dat hergebruik klimaatwinst oplevert.
Kanttekening: alleen gekeken naar klimaatimpact
De onderzoeken kijken alleen naar het effect op het klimaat. Het is mogelijk dat herbruikbare infuus toedieningssystemen op een ander milieugebied juist minder goed scoren dan wegwerp infuus toedieningssystemen. Maar het verschil in klimaatimpact is zo groot, dat dit niet waarschijnlijk is.
Geen Nederlandse studie beschikbaar
Het is het beste als de situatie in het onderzoek zoveel mogelijk lijkt op de situatie in Nederland. Helaas is er geen onderzoek gevonden over infuus toedieningssets dat in Nederland is gedaan.
Hoewel de onderzoeken niet in Nederland zijn gedaan, lijken de belangrijkste omstandigheden – zoals afvalverwerking via verbranding – sterk op die in Nederland. Bovendien gebruiken de onderzochte infuus toedieningssystemen geen elektriciteit in gebruik waardoor het niet uitmaakt dat stroom in Nederland meer uitstoot geeft dan in Frankrijk of Zweden
Daarom zijn de resultaten toch goed bruikbaar voor de Nederlandse situatie.
Kleiner verschil klimaatimpact Bouvet et al. (2024)
In de studie van Bouvet et al. (2024) is het verschil tussen herbruikbaar en wegwerp kleiner dan in de studie van Karlsson et al. (2024): namelijk 20% tegenover 69%. Dit komt doordat bij Bouvet et al (2024) het systeem maar twee keer werd hergebruikt, en alleen bij dezelfde patiënt. Karlsson rekende met drie keer hergebruik en bij meerdere patiënten. Daarnaast nam Karlsson meer onderdelen mee in zijn berekening, zoals het gehele infuus toedieningssysteem. Daardoor is de besparing bij hergebruik in deze studie groter. Ten slotte gebruikt Bouvet et al. (2024) een LCA-database van mindere kwaliteit vergeleken met Karlsson et al. (2024). Dit kan ook het verschil verklaren.
Let op: In de studie van Karlsson et al. staat dat een standaard TIVA-set voor eenmalig gebruik meestal geen dubbele antirefluxkleppen en extra driewegkraan heeft. Deze onderdelen hebben ze toch meegerekend bij eenmalig gebruik. Als deze onderdelen niet worden meegerekend, daalt de klimaatuitstoot van de eenmalige variant met 5%. Dit verandert de conclusie niet dat herbruikbaar een lagere klimaatuitstoot heeft dan wegwerp.
Stap 1: Verminderen in het verbruik
Het geven van paracetamolpillen zorgt voor veel minder CO2-uitstoot, ongeveer 98% minder dan bij een infuus volgens Bouvet et al. (2024).
Een infuus heeft namelijk veel materialen nodig, zoals zakken, naalden en plastic, die vaak na één keer gebruiken worden weggegooid. Dit zorgt voor veel afval en vervuiling. Ook kost het maken en gebruiken van een infuus meer water en energie dan het geven van pillen.
Uit onderzoek blijkt dat pillen vaak net zo goed werken als een infuus, bijvoorbeeld voor pijnstilling na een operatie. Daarom is het verstandig om een infuus alleen te gebruiken als het echt nodig is.
Door hergebruik worden er minder medicijnen weggegooid. In het onderzoek van Karlsson et al. (2024) ging het om 63% minder propofol, 67% minder remifentanil en 55% minder noradrenaline. Dit komt omdat de spuiten van de infuuspomp voor deze medicijnen alleen worden vervangen als ze leeg zijn. Ze worden niet vervangen tussen verschillende patiënten als er nog medicijn in zit. Zo kan het medicijn dat na één behandeling in een spuit overblijft, gebruikt worden voor de volgende patiënt met hetzelfde herbruikbare systeem.
Naast medicijnen worden ook minder infuuszakken weggegooid. Dit voorkomt veel milieu-impact, omdat water uit deze zakken verbranden erg veel energie kost, en daarmee erg veel milieuschade geeft.
Gebruik voor meerdere procedures: Herbruikbare infusiesetcomponenten voor anesthesie kunnen, mits veilig toegepast, bij meerdere procedures worden gebruikt. De studie van Karlsson et al. liet zien dat deze praktijk gemiddeld bij drie procedures per infusieset werd toegepast, met een bereik van één tot acht keer gebruik. Dit betekent dat het materiaal “zo lang mogelijk” wordt gebruikt door het in te zetten bij verschillende patiënten.
Verleng de gebruiksduur van de infusieset: Bij de herbruikbare infusiesets was de gemiddelde gebruiksduur over meerdere procedures 3,83 uur, met een maximum tot 8,27 uur. Dit toont aan dat deze onderdelen veilig enkele uren kunnen worden gebruikt voor meerdere patiënten.
Duurzaam gebruik
Gebruik je in je dagelijkse werkzaamheden Infuus toedieningssystemen? Ontdek hoe jij duurzaam om kan gaan met zowel herbruikbare als wegwerp Infuus toedieningssystemen.