TUC (transurethrale katheter) verwijderen zonder spuit

Duurzamere werkwijze bij het verwijderen van een transurethrale katheter (TUC)

Binnen het UMC Utrecht zetten we een volgende stap in het verduurzamen van zorgprocessen. Het protocol voor het verwijderen van een transurethrale katheter (TUC) is aangepast met als doel het verminderen van onnodig afval.

Voorheen werd het ballonnetje van de katheter standaard geleegd met een wegwerpspuitje. In de nieuwe werkwijze wordt het ballonkanaal afgeknipt, waarna het ballonnetje vanzelf leegloopt. Dit kan eenvoudig worden opgevangen in een glas, washand of bijvoorbeeld onder de douche – zonder dat hiervoor een spuit nodig is. Door het gebruik van deze spuitjes te vermijden, verminderen we direct onze afvalstroom én de milieu-impact van onze zorg.

Deze verandering laat zien dat verduurzaming vaak zit in kleine, praktische aanpassingen. Door kritisch te kijken naar routinematige handelingen kunnen we samen de zorg stap voor stap duurzamer maken – zonder in te leveren op kwaliteit of veiligheid.

Op de afdeling urologie van het UMC Utrecht worden gemiddeld

• 5 tot 6 katheters per week verwijderd.

• Dat betekent alleen al op deze afdeling: 260 tot 312 spuitjes minder per jaar.

De wegwerpspuit is de disposable met de hoogste milieu-impact volgens UMC NL
Wanneer deze werkwijze breder wordt toegepast, loopt de besparing aanzienlijk op. Uit inzichten van onder andere UMC NL blijkt dat spuiten zonder naald tot de meest vervuilende medische disposables behoren binnen ziekenhuizen (nummer 1 op de top 22 lijst van disposables met het een hoge milieu-impact). Dat is opvallend, zeker omdat ze vaak slechts enkele seconden worden gebruikt voor handelingen die niet steriel hoeven te zijn – zoals het legen van een katheterballon.

Valt de impact dan helemaal weg?
Er is aangevoerd dat het gebruik van een glas of washand ook impact heeft. Dat klopt – maar deze materialen zijn doorgaans herbruikbaar en/of al aanwezig in de zorgomgeving. In tegenstelling tot wegwerp spuitjes zorgen ze niet voor een directe toename van medisch afval.

Praktische alternatieven voor het gebruik van een wegwerpspuit:

• Opvangen in een aanwezig glas of washand

• Verwijderen van de katheter in de badkamer of onder de douche

• Gebruik van een celstofmatje dat al in gebruik is

Bekijk het Verpleegkundig protocol bij dit voorbeeld