Incontinentiebroek
Duurzame keuze: Herbruikbaar versus wegwerp
-
Relevante LCA-studie
-
NFU longlist nr. 12
-
Samen De Zorg Vergroenen
-
Milieuthermometer
Laatste update op 26 augustus 2025
Incontinentiebroeken nemen urine en ontlasting op zodat patiënten droog en comfortabel blijven.
Op deze pagina vind je tips voor duurzaam gebruik en productkeuze. Met de tips die bovenaan de R-ladder staan (Refuse, Reduce) kan je de milieu-impact het meest verlagen. Prioriteer die dus bij het bepalen van je eerstvolgende zet.
Lees hierover meer in de leeswijzer van De Groene Z.Hoe interpreteer je deze LCA-conclusies?
+ Verschillende studies geven consistente conclusies
- Er zijn weinig studies over incontinentiebroeken voor volwassenen, daarom zijn de conclusies vergeleken met studies over babyluiers.
Zo verminder je de mileu-impact van incontinentiebroeken
Herbruikbare incontinentiebroeken zijn beter voor het milieu dan wegwerp broeken, mits het wasproces efficiënt verloopt. Dit houdt in dat de wasmachine en droger met volle inhoud draaien en er geen oude, energieverslindende machines met grijze stroom worden gebruikt. In dat geval zijn wegwerpincontinentiebroeken klimaatvriendelijker.
Koop verschillende soorten inleggers zodat verpleegkundigen het juiste absorptieniveau en maat kunnen kiezen. Hoe beter de inlegger past, hoe minder materiaal er gebruikt wordt en hoe lager de impact op het milieu.
De herbruikbare incontinentiebroek heeft twee delen: een broek en een losse inlegger die vocht opneemt. De broek kun je wassen en opnieuw gebruiken. De inlegger gebruik je één keer en gooi je daarna weg. Omdat je de inlegger steeds weggooit, zorgt dit voor de meeste impact op het milieu.
Vraag aan leveranciers of er inleggers zijn die beter recyclebaar zijn. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat ze uit zo min mogelijk verschillende materialen bestaan.
Recycling van inleggers en andere incontinentiemateriaal vraagt om veranderingen in de logistieke processen en moet met meerdere mensen worden afgestemd.
Wasdiensten inkopen:
Vraag aan organisaties die wasdiensten aanbieden:
Wat doen ze om energie te besparen? Bijvoorbeeld kunnen ze de was aan de lucht drogen in plaats van in de droger? Zijn er plannen om energiezuinigere machines te kopen?
Hoeveel energie gebruiken ze per kilo gewassen en gedroogde incontinentiebroeken, bijvoorbeeld in kWh (kilowattuur) per kilo?
Eigen wasserij:
Vraag de wasserijmedewerkers of zij ideeën hebben om energie te besparen. Zorg er bijvoorbeeld voor dat de was- en droogmachines altijd goed vol zitten. Soms is er een programma dat iets langer duurt, maar wel minder energie gebruikt. Drogen kost meer energie dan wassen, dus als je dat kan voorkomen bespaar je energie.
Je kunt ook zelf het energieverbruik meten met een energiemeter die je plaatst tussen stopcontact en machine. Zo weet je hoeveel stroom een machine echt verbruikt.
Zijn er machines die veel energie gebruiken? Maak dan een plan om deze te vervangen. Wordt een apparaat maar één keer per week gebruikt? Vervang dan alleen als het financieel verstandig is binnen vijf jaar.
Eigen wasserij:
Vraag aan de facilitair manager of energiebeheerder welke soort energie het ziekenhuis gebruikt.
Elektriciteit: Wordt er zelf groene stroom opgewekt, zoals met zonnepanelen? Hoeveel procent van de electriciteit komt uit eigen opwekking? Wordt er Nederlandse groene stroom ingekocht? Als je zeker wilt weten dat je echt duurzame stroom koopt, vraag dan of de stroom voldoet aan de Milieukeur-eisen voor groene stroom van 15 mei 2018 (MK67, GE13). Koop je (deels) bio-energie in, vraag dan of deze aanvullend voldoet aan de NTA 8080-regels.
Aardgas: Ga daarnaast na of er ook andere energiebronnen gebruikt worden voor het wassen en steriliseren, zoals aardgas. Je bespaart de meeste CO2 als het hele wasproces op elektriciteit werkt én die elektriciteit groen is.
Wasdiensten inkopen:
Vraag de leverancier van wasdiensten:
Hoeveel CO2-uitstoot (in CO2e) veroorzaakt hun was- en sterilisatieproces per kilo gewassen incontinentiebroek? Als het bedrijf meedoet aan duurzame programma’s zoals de CO2-Prestatieladder, dan zouden ze die informatie moeten hebben.
Als ze die informatie niet hebben, vraag dan het volgende:
Wordt er Nederlandse groene stroom ingekocht? Als je zeker wilt weten of de stroom echt duurzaam is, vraag dan of de stroom voldoet aan de Milieukeur-eisen voor groene stroom van 15 mei 2018 (MK67, GE13). Wordt er (deels) stroom uit bio-energie ingekocht? Vraag dan of deze aanvullend voldoet aan de NTA 8080-regels.
Wekken ze zelf groene stroom op, zoals met zonnepanelen? Hoeveel procent van hun stroom komt uit eigen opwekking.
Gebruiken ze ook fossiele energie, zoals aardgas? Hoeveel gebruiken ze daarvan bij het wassen?
Hebben ze plannen om in de toekomst meer groene energie te gaan gebruiken?
Als je kunt kiezen tussen verschillende leveranciers van wasdiensten, dan kun je de antwoorden op de bovenstaande vragen gebruiken om een keuze te maken.
Heb je geen keuze in leveranciers? Stel de vragen dan toch. Leg uit dat je het belangrijk vindt om de milieu-impact van herbruikbare incontinentiebroek te verminderen. Zeg ook dat het gebruik van groene (hernieuwbare) energie daarbij erg belangrijk is.
Vergelijking tussen wegwerp en herbruikbare incontinentiebroeken
20 wegwerp incontinentiebroeken vs. 1 herbruikbare broek 20 keer gebruiken.
*We werken nog aan een verbetering van de weergave van de grafieken, zodat je meer aan kunt klikken en meer informatie krijgt.
Vervolgstappen
Werk je al met herbruikbare incontinentiebroeken of ga je daarop overstappen?
Bekijk tips voor herbruikbare incontinentiebroekenKan je (nog) niet overstappen van wegwerp incontinentiebroeken?
Bekijk tips voor wegwerp incontinentiebroekenBronnen
Om goede adviezen te geven over milieu-impact, kiezen we alleen onderzoeken die betrouwbaar zijn en die het best passen bij de situatie in Nederlandse ziekenhuizen.
Onder het kopje ‘Relevante LCA-studies’ staan de onderzoeken die aan onze eisen voldoen.
Bij ‘Uitgesloten LCA-studies’ zie je welke onderzoeken we niet gebruiken. Die zijn minder betrouwbaar en/of passen niet voldoende bij de Nederlandse situatie.
De adviezen en grafieken op deze pagina komen uit alle relevante LCA-studies. Zo geven we goed onderbouwde informatie over de milieu-impact van medische producten in Nederlandse ziekenhuizen.
Relevante LCA-studies
Deze studie is passend voor de Nederlandse situatie en is recent gedaan door een betrouwbaar milieu-adviesbureau. Het onderzoek gaat over babyluiers die thuis worden gebruikt. Daardoor is het niet zeker of de resultaten goed passen bij gebruik in het ziekenhuis.
Een studie over incontinentiebroeken in ziekenhuizen zou beter zijn. De kwaliteit van deze studie kan nog beter worden als er een externe controle (review) wordt gedaan.
- Referentie
- https://ce.nl/wp-content/uploads/2023/05/CE_Delft_220218_Milieu-impact_van_wasbare_en_eenmalige_luiers_Def.pdf
- Naam studie
- Levenscyclusanalyse van wasbare en eenmalige luiers
- Naam auteurs
- Martijn Broeren en Nicole Imholz
- Opdrachtgever
- Rijkswaterstaat (on behalf of the ministry of Infrastructure and Water Management)
- Locatie van de studie
- Delft, CE Delft
- Publicatiedatum
- 2023
- Gepubliceerd in
- CE Delft website
- Normen/standaarden
- ISO14040, ISO14044
- Methode
- ReCiPe 2016 (H)
- Database
- Ecoinvent
- Software
- SimaPro LCA-software, v 9.4
Deze studie is gedaan in Denemarken en Zweden. Dat lijkt op Nederland, maar is niet helemaal hetzelfde. De klimaatimpact van elektriciteit is daar bijvoorbeeld lager dan in Nederland.
Daarom past de studie iets minder goed dan een specifiek Nederlandse studie. Maar als er geen Nederlandse studie beschikbaar is, dan is dit een prima alternatief.
- Referentie
- https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2018.12.026
- Naam studie
- Resource efficiency of consumables – Life cycle assessment of incontinence products
- Naam auteurs
- S. Willskytt, A.-M. Tillman
- Opdrachtgever
- Mistra REES (Resource Efficient and Effective Solutions) program, funded by Mistra (The Swedish Foundation for Strategic Environmental Research) and Chalmers University of Technology via the Area of Advance Production. Attends Healthcare AB and the elderly home studied.
- Locatie van de studie
- Zweden / Denemarken
- Publicatiedatum
- 2019
- Gepubliceerd in
- Resources, Conservation & Recycling 144 (2019) 13–23
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2018.12.026
- Normen/standaarden
- Nee/onbekend
- Methode
- ReCiPe version 2008 and EPS version 2000
- Database
- Ecoinvent 3.3
- Software
- OpenLCA software
Merel Segers
LCA-expert
Studies consistent over milieuwinst hergebruik
De vergelijking van de klimaatimpact van herbruikbare incontinentiebroeken en wegwerp-incontinentiebroeken geeft waarschijnlijk een goed beeld van de werkelijke situatie. De resultaten van de LCA-studies komen overeen met eerdere onderzoeken naar de impact van wegwerp- en herbruikbare incontinentiebroeken en luiers.
Brede blik op milieu
De studies keken niet alleen naar klimaatimpact, maar ook naar andere milieuaspecten. Dit ondersteunt de conclusie dat herbruikbare opties ook in andere milieucategorieën beter scoren.
Weinig studies beschikbaar over incontinentiebroeken voor volwassenen
Er zijn weinig studies over incontinentiebroeken voor volwassenen in een medische setting. Daarom hebben we ook studies over babyluiers bekeken om te zien of de resultaten hetzelfde zijn. De meeste informatie op deze pagina komt uit studies over incontinentiemateriaal voor volwassenen.
Stap 1: Verminderen in het verbruik
Kies altijd het juiste incontinentiemateriaal voor de patiënt. Gebruik geen te groot of te zwaar materiaal en kies, waar mogelijk, voor incontinentieverband in plaats van een incontinentiebroek. Als een patiënt zelf nog naar het toilet kan, is een lichter verband vaak voldoende. Door beter passend incontinentiemateriaal te gebruiken, kan de klimaatimpact met 23% verminderd worden.
Je kunt ook een campagne starten om collega's bewust te maken van het kiezen voor beter passend incontinentiemateriaal.
Duurzaam gebruik
Gebruik je in je dagelijkse werkzaamheden incontinentiebroeken? Ontdek hoe jij duurzaam om kan gaan met zowel herbruikbare als wegwerp incontinentiebroeken.