Wegwerp incontinentiebroek
Duurzame keuze voor wegwerp variant
-
Relevante LCA-studie
-
NFU longlist nr. 12
-
Samen De Zorg Vergroenen
-
Milieuthermometer
Laatste update op 28 augustus 2025
Incontinentiebroeken nemen urine en ontlasting op zodat patiënten droog en comfortabel blijven.
Op deze pagina vind je tips voor duurzaam gebruik en productkeuze. Met de tips die bovenaan de R-ladder staan (Refuse, Reduce) kan je de milieu-impact het meest verlagen. Prioriteer die dus bij het bepalen van je eerstvolgende zet.
Lees hierover meer in de leeswijzer van De Groene Z.Zo koop je wegwerp incontinentiebroeken duurzaam in
Wanneer eenmalige luiers worden gerecycled, neemt hun klimaatimpact af met 41% ten opzichte van verbranding volgens Broeren & Imholz (2023).
Vraag aan leveranciers of er wegwerp incontinentiebroeken zijn die beter recyclebaar zijn. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat de incontinentiebroeken uit zo min mogelijk verschillende materialen bestaan.
Recycling vraagt om veranderingen in de logistieke processen en moet met meerdere mensen worden afgestemd.
Als mensen de juiste maat incontinentiemateriaal gebruikten, daalde de impact op het milieu met 20%, volgens Willskytt en Tilman (2019). Koop daarom verschillende maten en absorptieniveaus in, zodat er geen onnodig grote incontinentiebroeken gebruikt worden.
Incontinentiebroeken met een vochtindicator laten zien wanneer verschonen echt nodig is. Zo verschoon je niet te vroeg en is er minder afval. Dat is prettiger voor de patiënt en het bespaart tijd voor de zorgverlener.
Een andere optie is incontinentiemateriaal met slimme sensoren. Let op: als de sensor weggegooid wordt na elk gebruik, dan zijn ze vaak minder goed voor het milieu dan een kleurstrip. Vraag daarom na of ze over de hele levensduur beter zijn voor het milieu dan gewone incontinentiebroeken of broeken met een vochtindicator.
Vraag aan leveranciers of er wegwerp incontinentiebroeken zijn met meer biobased materialen. Het is belangrijk om bewijs te vragen dat laat zien dat de biobased materialen op een verantwoorde manier zijn verbouwd, anders kan de milieu-impact hoger zijn dan van niet-biobased materialen.
Voor houtpulp kan dit een FSC label zijn. Aanvullend en voor andere biobased materialen (zoals bioplastics) kan het toetsingskader uit het Actieplan Biobased Kunststoffen (hoofdstuk 4) gebruikt worden.
• Alleen biomassabronnen die voldoen aan dezelfde regels als bio-energie volgens RED2 mogen worden gebruikt.
• Met een levenscyclusanalyse (LCA) wordt gekeken wat de milieubelasting is van biobased plastics in vergelijking met de materialen die ze vervangen.
Een alternatieve certificering is ISCC.
Let goed op: producten van biobased plastic horen niet bij het plastic dat gerecycled wordt. Ze verminderen de kwaliteit van gerecycled plastic.
Vergelijking tussen wegwerp incontinentiebroeken
Wil je wegwerp incontinentiebroeken inkopen? Bekijk hieronder wat de belangrijkste impact is van wegwerp incontinentiebroeken. De grafiek laat de resultaten zien van één of meer onderzoeken. Zijn er meerdere onderzoeken? Dan kun je boven de grafiek kiezen tussen verschillende tabbladen om alle resultaten te bekijken. Let op: elk onderzoek rekent op een andere manier. Daarom kun je de resultaten van verschillende studies niet direct met elkaar vergelijken. Soms worden in één onderzoek meerdere soorten wegwerp incontinentiebroeken vergeleken. Dan zie je meerdere staafdiagrammen in de grafiek. Die kun je wél met elkaar vergelijken, omdat ze uit hetzelfde onderzoek komen. Onder de grafiek staan algemene conclusies. Die zijn gemaakt op basis van alle onderzoeken, door een expert in LCA (levenscyclusanalyse). Wil je meer uitleg? Kijk dan bij de toelichting van de LCA-expert
Resource efficiency of consumables – Life cycle assessment of incontinence products
Wegwerp incontinentiebroek
- Gewicht:
- 72 gram
- Afmeting:
- Medium
- Afmeting:
- Medium
- Materialen:
- Fluff, SAP, ademende achterlaag, non-woven polypropyleen, lijm, elastaanrubber / schuim.
Wat zorgt voor de grootste Klimaatimpact?
Materialen
SAP (superabsorberend polymeer): Dit materiaal neemt veel vocht op. Het zorgt voor de meeste uitstoot van broeikasgassen en maakt ongeveer een kwart uit van het gewicht van een wegwerp-incontinentiebroek.
Non-woven polypropyleen: Dit is een soort plastic stof. Het heeft ook een hoge uitstoot en maakt ongeveer een kwart uit van het totaalgewicht.
Fluff: Dit bio-based materiaal is gemaakt van houtvezels en is de helft van het gewicht. Bomen nemen CO2 op als ze groeien, waardoor fluff minder klimaatuitstoot heeft dan SAP of non-woven polypropyleen.
Afvalverwerking
Verbranding: Na gebruik wordt de wegwerp incontinentiebroek weggegooid en verbrand. Vooral het verbranden van plastics zoals SAP en non-woven polypropyleen zorgt voor uitstoot van klimaatgassen. Er komt wel wat warmte en energie vrij, maar de schade voor het klimaat is groter dan de voordelen.
Als wegwerp incontinentiebroeken worden gerecycled in plaats van verbrand, verkleint dat de impact op het klimaat.
Levenscyclusanalyse van wasbare en eenmalige luiers
Wegwerp luier
- Afvalfase:
- Verbranding
Wegwerp luier
- Afvalfase:
- Recycling
Wat zorgt voor de grootste Klimaatimpact?
Productie
Plastics: Ongeveer 65% van het gewicht van de luier zijn Plastics in de luier zoals SAP, super absorbent polymeer, en polypropyleen stof veroorzaken de grootste klimaatimpact.
Fluff: 27% van het gewicht van de luier is fluff. Dit is gemaakt van houtpulp. Doordat dit een biologisch materiaal is dat CO2 opneemt tijdens het groeien is de klimaatimpact hiervan laag.
Verbranding
Verbranding: Na gebruik wordt de incontinentiebroek weggegooid en verbrand.
Als de wegwerpluier wordt gerecycled, is de klimaatimpact 41% lager gedurende de hele levenscyclus. Dit komt doordat verbranding wordt vermeden en er kunststofgranulaat, ammoniumsulfaat, biogas en biogranulaat worden geproduceerd.
Verdieping
Wil je weten waar je op moet letten bij de overstap van wegwerp naar herbruikbare incontinentiebroeken?
Bekijk tips voor de overstap van wegwerp naar herbruikbare incontinentiebroekenWerk je al met herbruikbare incontinentiebroeken of ga je daarop overstappen?
Bekijk tips voor herbruikbare incontinentiebroekenBronnen
Om goede adviezen te geven over milieu-impact, kiezen we alleen onderzoeken die betrouwbaar zijn en die het best passen bij de situatie in Nederlandse ziekenhuizen.
Onder het kopje ‘Relevante LCA-studies’ staan de onderzoeken die aan onze eisen voldoen.
Bij ‘Uitgesloten LCA-studies’ zie je welke onderzoeken we niet gebruiken. Die zijn minder betrouwbaar en/of passen niet voldoende bij de Nederlandse situatie.
De adviezen en grafieken op deze pagina komen uit alle relevante LCA-studies. Zo geven we goed onderbouwde informatie over de milieu-impact van medische producten in Nederlandse ziekenhuizen.
Relevante LCA-studies
Deze studie is passend voor de Nederlandse situatie en is recent gedaan door een betrouwbaar milieu-adviesbureau. Het onderzoek gaat over babyluiers die thuis worden gebruikt. Daardoor is het niet zeker of de resultaten goed passen bij gebruik in het ziekenhuis.
Een studie over incontinentiebroeken in ziekenhuizen zou beter zijn. De kwaliteit van deze studie kan nog beter worden als er een externe controle (review) wordt gedaan.
- Referentie
- https://ce.nl/wp-content/uploads/2023/05/CE_Delft_220218_Milieu-impact_van_wasbare_en_eenmalige_luiers_Def.pdf
- Naam studie
- Levenscyclusanalyse van wasbare en eenmalige luiers
- Naam auteurs
- Martijn Broeren en Nicole Imholz
- Opdrachtgever
- Rijkswaterstaat (on behalf of the ministry of Infrastructure and Water Management)
- Locatie van de studie
- Delft, CE Delft
- Publicatiedatum
- 2023
- Gepubliceerd in
- CE Delft website
- Normen/standaarden
- ISO14040, ISO14044
- Methode
- ReCiPe 2016 (H)
- Database
- Ecoinvent
- Software
- SimaPro LCA-software, v 9.4
Deze studie is gedaan in Denemarken en Zweden. Dat lijkt op Nederland, maar is niet helemaal hetzelfde. De klimaatimpact van elektriciteit is daar bijvoorbeeld lager dan in Nederland.
Daarom past de studie iets minder goed dan een specifiek Nederlandse studie. Maar als er geen Nederlandse studie beschikbaar is, dan is dit een prima alternatief.
- Referentie
- https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2018.12.026
- Naam studie
- Resource efficiency of consumables – Life cycle assessment of incontinence products
- Naam auteurs
- S. Willskytt, A.-M. Tillman
- Opdrachtgever
- Mistra REES (Resource Efficient and Effective Solutions) program, funded by Mistra (The Swedish Foundation for Strategic Environmental Research) and Chalmers University of Technology via the Area of Advance Production. Attends Healthcare AB and the elderly home studied.
- Locatie van de studie
- Zweden / Denemarken
- Publicatiedatum
- 2019
- Gepubliceerd in
- Resources, Conservation & Recycling 144 (2019) 13–23
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1016/j.resconrec.2018.12.026
- Normen/standaarden
- Nee/onbekend
- Methode
- ReCiPe version 2008 and EPS version 2000
- Database
- Ecoinvent 3.3
- Software
- OpenLCA software
Merel Segers
LCA-expert
Adviezen op basis van twee studies
De adviezen over duurzamere wegwerp incontinentiebroeken komen uit twee gedegen onderzoeken: één uit Nederland en één uit Scandinavië. De belangrijkste conclusies komen overeen voor beide onderzoeken.
Het Nederlandse onderzoek (Broeren & Imholz, 2023) is gedaan in opdracht van Rijkswaterstaat. Een aandachtspunt is dat dit onderzoek gaat over babyluiers, niet over incontinentiebroeken voor volwassenen. De onderzoekers denken dat de resultaten ook voor volwassenen gelden, maar dat is niet zeker omdat ze dit niet specifiek hebben onderzocht. Een voordeel is dat het onderzoek over de situatie in Nederland gaat. Daardoor passen de resultaten goed bij hoe luiers hier worden gebruikt en verwerkt. Een nadeel is dat deze studie geen zogenaamde critical review heeft gehad. Dit betekent dat deskundigen van buiten het onderzoeksteam de studie niet kritisch hebben gecontroleerd. Zo’n controle is belangrijk om de kwaliteit van dit LCA’s te onderschrijven.
Het Scandinavische onderzoek (Willskytt & Tillman, 2019) is wel gecontroleerd door andere wetenschappers (peer review), omdat het is gepubliceerd in een wetenschappelijk tijdschrift. Dit is geen volledige critical review zoals bij LCA’s, maar het verhoogt wel de kwaliteit. Dat is een sterk punt. Deze studie gaat ook echt over incontinentiebroeken voor volwassenen in zorginstellingen. Een nadeel is dat de situatie in Scandinavië anders kan zijn dan in Nederland.
Beide studies gebruiken een betrouwbare LCA-database, namelijk ecoinvent. De Scandinavische studie is ouder (uit 2019) en gebruikt een oudere versie van deze database. De Nederlandse studie gebruikt een nieuwere versie. Daardoor sluiten de gegevens uit de Nederlandse studie beter aan bij de nieuwste kennis over milieu-impact van materialen, uitstoot en energiegebruik.
Stap 1: Verminderen in het verbruik
Kies altijd het juiste incontinentiemateriaal voor de patiënt. Gebruik geen te groot of te zwaar materiaal en kies, waar mogelijk, voor incontinentieverband in plaats van een incontinentiebroek. Als een patiënt zelf nog naar het toilet kan, is een lichter verband vaak voldoende. Door beter passend incontinentiemateriaal te gebruiken, kan de klimaatimpact met 23% verminderd worden.
Je kunt ook een campagne starten om collega's bewust te maken van het kiezen voor beter passend incontinentiemateriaal.
Duurzaam werken met wegwerp incontinentiebroeken
Vraag of het incontinentiemateriaal apart ingezameld kan worden, zodat het gerecycled kan worden.
Let op: Recycling vraagt om veranderingen in de logistieke processen en moet met meerdere mensen worden afgestemd. Dit betekent bijvoorbeeld het kiezen van een afvalverwerker die het incontinentiemateriaal kan recyclen, het inkopen van beter recyclebaar incontinentiemateriaal en aanpassingen om incontinentiemateriaal apart in te zamelen.
Incontinentiebroeken met een vochtindicator laten zien wanneer verschonen echt nodig is. Zo verschoon je niet te vroeg en is er minder afval. Dat is prettiger voor de patiënt en het bespaart tijd voor de zorgverlener.
Een andere optie is incontinentiemateriaal met slimme sensoren. Let op: sensoren zijn vaak minder goed voor het milieu dan een kleurstrip. Vraag daarom na of ze over de hele levensduur beter zijn voor het milieu dan gewone incontinentiebroeken of broeken met een vochtindicator.
Duurzaam gebruik
Toch (nog) niet aan de slag met wegwerp incontinentiebroeken? Ontdek meer over hoe je zo duurzaam mogelijk om kan gaan met wegwerp incontinentiebroeken of de overstap naar herbruikbare incontinentiebroeken.
