Herbruikbaar hechtapparaat
Duurzame keuze voor herbruikbaar variant
-
Relevante LCA-studie
-
NFU longlist nr. 21
Laatste update op 18 september 2025
Een hechtapparaat zet kleine klemmetjes (clips) op bloedvaten of weefsels om ze af te sluiten. Op deze pagina gaat het specifiek over een laparoscopische clip applicator.
Op deze pagina vind je tips voor duurzaam gebruik en productkeuze. Met de tips die bovenaan de R-ladder staan (Refuse, Reduce) kan je de milieu-impact het meest verlagen. Prioriteer die dus bij het bepalen van je eerstvolgende zet.
Lees hierover meer in de leeswijzer van De Groene Z.Zo koop je herbruikbare hechtapparaten duurzaam in
Kijk op de pagina waar herbruikbare en wegwerp clip applicators met elkaar worden vergeleken. Daar vind je tips over hoe je het schoonmaak- en sterilisatieproces kan verduurzamen.
Vraag producenten:
Welk percentage van hun stroom afkomstig is van hernieuwbare bronnen, zoals wind, zon of waterkracht.
Of zij brandstoffen zoals aardgas of kolen gebruiken in het productieproces, bijvoorbeeld voor verwarming of machines. Vraag daarbij welk deel van het totale energieverbruik dit is.
Als de producent geen exacte percentages kan geven, vraag dan of ze groene stroom of andere duurzame energie gebruiken.
Als ook dat niet duidelijk is, kun je kiezen voor producenten uit West-Europese landen waar de CO₂-uitstoot van elektriciteit laag is. Dit geldt vooral voor IJsland, Noorwegen, Zweden, Zwitserland en Frankrijk.
Vraag naar de verwachte levensduur en hoe vaak de clip applicators hergebruikt kunnen worden. Let ook op de kwaliteit, of ze gerepareerd kunnen worden en het onderhoudsadvies van de leverancier.
Al is na twee keer gebruiken de milieu-impact al lager dan die van de wegwerpversie, dan nog geldt: hoe vaker je hem gebruikt, hoe meer productie van wegwerpproducten je voorkomt.
Vergelijking tussen herbruikbare hechtapparaten
Wil je herbruikbare hechtapparaten inkopen? Bekijk hieronder wat de belangrijkste impact is van herbruikbare hechtapparaten. De grafiek laat de resultaten zien van één of meer onderzoeken. Zijn er meerdere onderzoeken? Dan kun je boven de grafiek kiezen tussen verschillende tabbladen om alle resultaten te bekijken. Let op: elk onderzoek rekent op een andere manier. Daarom kun je de resultaten van verschillende studies niet direct met elkaar vergelijken. Soms worden in één onderzoek meerdere soorten herbruikbare hechtapparaten vergeleken. Dan zie je meerdere staafdiagrammen in de grafiek. Die kun je wél met elkaar vergelijken, omdat ze uit hetzelfde onderzoek komen. Onder de grafiek staan algemene conclusies. Die zijn gemaakt op basis van alle onderzoeken, door een expert in LCA (levenscyclusanalyse). Wil je meer uitleg? Kijk dan bij de toelichting van de LCA-expert
Rizan & Bhutta (2021) Environmental impact and life cycle financial cost of hybrid (reusable/single-use) instruments versus single-use equivalents in laparoscopic cholecystectomy
Clipapplicator met wegwerpcartridge
- Afmeting:
- N.v.t.
- Materialen:
- Clipapplicator: Roestvrij staal, plastic PEEK en vloeibaar-kristalpolymeer. Wegwerpcartridge: Roestvrij staal, plastic polycarbonaat en titaan
- Materialen:
- Clipapplicator: Roestvrij staal, plastic PEEK en vloeibaar-kristalpolymeer. Wegwerpcartridge: Roestvrij staal, plastic polycarbonaat en titaan
- Gewicht Cartridge:
- 14,28 g
- Gewicht clipapplicator:
- 227,6 g
Wat zorgt voor de grootste Klimaatimpact?
Reinigen
Elektriciteit
In deze studie is gekeken naar stroom in Engeland voor CSA. Die stroom is schoner dan in Nederland, omdat Nederland meer fossiele brandstoffen gebruikt. Als een ziekenhuis in Nederland geen groene stroom gebruikt, is de klimaatimpact van het stroomverbruik op de CSA dus hoger dan in deze studie.
In landen zoals Australië, waar nog meer fossiele brandstoffen voor stroomopwekking dan in Nederland worden gebruikt, is de uitstoot nog hoger. Bij het schoonmaken stijgt de uitstoot dan met 54%. Hierdoor wordt het hele instrument 11% tot 30% vervuilender.
Toch blijft het herbruikbare hechtapparaat milieuvriendelijker dan de wegwerpversie, ook met stroom gemaakt uit fossiele brandstoffen.
Verpakken en reinigen als set
Als het instrument samen met een set wordt verpakt en schoongemaakt, scheelt dat energie en verpakkingsmateriaal. Als het apart wordt verpakt in dubbele plastic zakken en apart wordt schoongemaakt, stijgt de uitstoot 3 tot 7 keer.
Water en afvalwater
Bij het schoonmaken komt afvalwater vrij, met resten van schoonmaakmiddelen. Als dit water niet goed wordt gezuiverd, kan het zorgen voor watervervuiling."
Materialen & Productie
Wegwerpcartridge: Voor elk gebruik moet een nieuwe wegwerpcartridge geproduceerd worden. Daarom is de milieu-impact hiervan groter dan van het herbruikbare deel. De wegwerpcartridge bestaat uit 13.8 g. roestvrij staal, 0.4 gram plastic polycarbonaat en 0.08 g titaan. Vooral roestvrij staal heeft een grote impact.
Verdieping
Wil je weten waar je op moet letten bij de overstap van wegwerp naar herbruikbare hechtapparaten?
Bekijk tips voor duurzame keuzes voor wegwerp naar herbruikbare hechtapparatenKan je (nog) niet overstappen van wegwerp hechtapparaten?
Bekijk tips voor wegwerp hechtapparatenBronnen
Om goede adviezen te geven over milieu-impact, kiezen we alleen onderzoeken die betrouwbaar zijn en die het best passen bij de situatie in Nederlandse ziekenhuizen.
Onder het kopje ‘Relevante LCA-studies’ staan de onderzoeken die aan onze eisen voldoen.
Bij ‘Uitgesloten LCA-studies’ zie je welke onderzoeken we niet gebruiken. Die zijn minder betrouwbaar en/of passen niet voldoende bij de Nederlandse situatie.
De adviezen en grafieken op deze pagina komen uit alle relevante LCA-studies. Zo geven we goed onderbouwde informatie over de milieu-impact van medische producten in Nederlandse ziekenhuizen.
Relevante LCA-studies
UK vergelijking eenmalige en herbruikbare laparoscopische clipappliers
Deze studie is gedaan in de UK. Dat is niet helemaal passend voor Nederland. In deze studie gaat het over hechtapparaten gebruikt bij laparoscopie. Dat is een specifieke ingreep. Er bestaan ook andere soorten hechtapparaten maar daar zijn geen studies over.
- Referentie
- https://doi.org/10.1007/s00464-021-08728-z
- Naam studie
- Environmental impact and life cycle financial cost of hybrid (reusable/single-use) instruments versus single-use equivalents in laparoscopic cholecystectomy
- Naam auteurs
- Chantelle Rizan, Mahmood F. Bhutta
- Opdrachtgever
- Surgical Innovations Ltd.
- Locatie van de studie
- Not specified
- Publicatiedatum
- 2021
- Gepubliceerd in
- Not specified
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1007/s00464-021-08728-z
- Normen/standaarden
- ISO 14044
- Methode
- ReCiPe v1.1
- Database
- Ecoinvent v3.6, Industry data v.2.0.
- Software
- SimaPro
Merel Segers
LCA-expert
Adviezen gebaseerd op één studie
De adviezen om duurzamere hybride laparoscopische clip applicators te kopen, zijn gebaseerd op één onderzoek. De resultaten van deze studie passen goed bij eerdere onderzoeken naar de invloed van wegwerp- en herbruikbare metalen instrumenten. Dit geeft vertrouwen in de adviezen.
Sterke punten van het onderzoek zijn dat het redelijk recent is; het komt uit 2021. De studie volgt internationale regels voor LCA, zoals ISO 14044, en gebruikt betrouwbare databronnen, zoals de ecoinvent-database. Andere wetenschappers hebben het onderzoek beoordeeld (peer review), maar dit is geen officiële critical review. Een critical review is een belangrijk kwaliteitskenmerk voor LCAs.
Daarnaast zijn er ook aandachtspunten. Het onderzoek is betaald door het bedrijf dat de hybride instrumenten maakt. Volgens de onderzoekers had dit bedrijf geen invloed op het onderzoek, maar kritisch blijven is belangrijk. Het bedrijf leverde ook een deel van de gegevens aan.
Verder lijkt er een verkeerde aanname in het onderzoek te staan. Er wordt namelijk aangenomen dat de instrumenten per vliegtuig worden vervoerd. Het is waarschijnlijker dat ze met een containerschip worden vervoerd. Hierdoor kan de milieubelasting door transport in het onderzoek hoger lijken dan die in werkelijkheid is.
De adviezen op deze pagina zijn gebaseerd op dit onderzoek, maar houden ook rekening met deze aandachtspunten.
Stap 1: Verminderen in het verbruik
De CO₂-uitstoot van de herbruikbare laparoscopische clipapplicator was 3 tot 7 keer hoger wanneer deze apart werd verpakt en schoongemaakt, vergeleken met wanneer hij samen met een algemene set instrumenten werd gereinigd. Daarom is het beter om de clipapplicator als set te reinigen en verpakken.
Maar let op: als de clipapplicator niet altijd nodig is tijdens een operatie, dan kan het juist beter zijn om hem apart te verpakken. Anders wordt een ongebruikte clipapplicator onnodig opnieuw schoongemaakt en gesteriliseerd, wat ook slecht is voor het milieu.
Om duurzamer om te gaan met het reinigen van instrumenten, is het belangrijk om te zorgen dat de machines zo vol mogelijk zitten. Probeer lege plekken (slots) te voorkomen. Als de machines goed gevuld zijn, dan zijn er minder wasbeurten nodig. Dat bespaart water en energie, en is beter voor het milieu.
Onderzoek waarom herbruikbare hechtapparaten weggegooid worden.
Stel de volgende vragen:
Waarom worden ze weggegooid?
Kunnen we de levensduur verlengen?
Is reparatie mogelijk?
Of preventief onderhoud?
Door het hechtapparaat langer te gebruiken, voorkom je de productie van een nieuwe.
Duurzaam werken met herbruikbare hechtapparaten
Duurzaam gebruik
Toch (nog) niet aan de slag met herbruikbare hechtapparaten? Ontdek meer over de overstap naar herbruikbare hechtapparaten of hoe je zo duurzaam mogelijk om kan gaan met wegwerp hechtapparaten.
