Wegwerp hechtapparaat
Duurzame keuze voor wegwerp variant
-
Relevante LCA-studie
-
NFU longlist nr. 21
Laatste update op 01 september 2025
Een hechtapparaat zet kleine klemmetjes (clips) op bloedvaten of weefsels om ze af te sluiten. Op deze pagina gaat het specifiek over een laparoscopische clip applicator.
Op deze pagina vind je tips voor duurzaam gebruik en productkeuze. Met de tips die bovenaan de R-ladder staan (Refuse, Reduce) kan je de milieu-impact het meest verlagen. Prioriteer die dus bij het bepalen van je eerstvolgende zet.
Lees hierover meer in de leeswijzer van De Groene Z.Zo koop je wegwerp hechtapparaten duurzaam in
Roestvrij staal heeft van alle gebruikte materialen de grootste impact op het milieu. Kies daarom liever producten met zo weinig mogelijk metaal. Vraag aan leveranciers hoeveel gram roestvrij staal in de laproscopische clip applicator zit. Is dit niet bekend? Selecteer dan op basis van het laagste totaalgewicht. Metaal is zwaar en maakt daarom waarschijnlijk het grootste deel van het gewicht uit.
Gerecycled plastic
Vraag uit hoeveel procent gerecycled plastic in de hechtapparaten zit. Meer gerecycled plastic betekent minder impact op het klimaat.
Vraag daarnaast aan de leverancier of het gerecyclede plastic echt uit afval komt dat anders was weggegooid. Of is het restmateriaal van fabrieken dat toch al opnieuw zou worden gebruikt? Alleen als het echt om een afvalstroom gaat, helpt het het milieu.
Biobased plastics
Soms is de milieubelasting van plastics gemaakt van biomassa (biobased plastics) lager dan die van plastics gemaakt van olie (fossiele plastics). Maar dat is niet altijd zo. Daarom is het belangrijk om extra informatie te vragen als een product biobased plastics bevat.
Je kunt hiervoor het toetsingskader uit het Actieplan Biobased Kunststoffen (hoofdstuk 4) gebruiken.
• Alleen biomassabronnen die voldoen aan dezelfde regels als bio-energie volgens RED2 mogen worden gebruikt.
• Met een levenscyclusanalyse (LCA) wordt gekeken wat de milieubelasting is van biobased plastics in vergelijking met de fossiele plastics die ze vervangen.
Een alternatieve certificering is ISCC.
Let goed op: producten van biobased plastic horen niet bij het plastic dat gerecycled wordt. Ze verminderen de kwaliteit van gerecycled plastic.
Vraag producenten welk percentage van hun stroom afkomstig is van hernieuwbare bronnen, zoals wind, zon of waterkracht.
Vraag ook of zij brandstoffen zoals aardgas of kolen gebruiken in het productieproces, bijvoorbeeld voor verwarming of machines. Vraag daarbij welk deel van het totale energieverbruik dit is.
Als de producent geen exacte percentages kan geven, vraag dan of ze groene stroom of andere duurzame energie gebruiken.
Als ook dat niet duidelijk is, kun je kiezen voor producenten uit West-Europese landen waar de CO₂-uitstoot van elektriciteit laag is. Dit geldt vooral voor IJsland, Noorwegen, Zweden, Zwitserland en Frankrijk.
Er wordt 33% minder CO2 uitgestoten als een product per schip wordt vervoerd in plaats van met het vliegtuig, van het land van productie naar het land van gebruik. Kies daarom leveranciers waarbij het transport van de fabriek naar Nederland via containerschip gaat.
Vergelijking tussen wegwerp hechtapparaten
Wil je wegwerp hechtapparaten inkopen? Bekijk hieronder wat de belangrijkste impact is van wegwerp hechtapparaten. De grafiek laat de resultaten zien van één of meer onderzoeken. Zijn er meerdere onderzoeken? Dan kun je boven de grafiek kiezen tussen verschillende tabbladen om alle resultaten te bekijken. Let op: elk onderzoek rekent op een andere manier. Daarom kun je de resultaten van verschillende studies niet direct met elkaar vergelijken. Soms worden in één onderzoek meerdere soorten wegwerp hechtapparaten vergeleken. Dan zie je meerdere staafdiagrammen in de grafiek. Die kun je wél met elkaar vergelijken, omdat ze uit hetzelfde onderzoek komen. Onder de grafiek staan algemene conclusies. Die zijn gemaakt op basis van alle onderzoeken, door een expert in LCA (levenscyclusanalyse). Wil je meer uitleg? Kijk dan bij de toelichting van de LCA-expert
Rizan & Bhutta (2021) Environmental impact and life cycle financial cost of hybrid (reusable/single-use) instruments versus single-use equivalents in laparoscopic cholecystectomy
Wegwerp clip applicator en cartridge
- Gewicht:
- 116,06 gram
- Afmeting:
- Onbekend
- Afmeting:
- Onbekend
- Materialen:
- Roestvrij staal, titanium en plastics polypropyleen, polycarbonaar, PVC en Nylon
Wat zorgt voor de grootste Klimaatimpact?
Materialen & productie
Roestvrij staal: 55% van het totaalgewicht is roestvrij staal. Roestvrij staal is vooral gemaakt van ijzer, met ook chroom, nikkel en soms andere metalen. De productie van roestvrij staal veroorzaakt relatief veel milieuschade. Dat komt vooral door mijnbouw en doordat er veel energie nodig is om de metalen te smelten. Die energie komt vaak uit fossiele brandstoffen zoals steenkool.
Niet alleen het maken van metaal is slecht voor het milieu, maar ook het weggooien. Wegwerp-laparoscopische clipapplicators worden verbrand. Omdat metaal niet brandt, is er veel energie nodig om het te verwerken.
Plastics: Ongeveer 45% van het hechtapparaat bestaat uit verschillende soorten plastics, zoals polypropyleen en polycarbonaat. Bij het maken van plastic ontstaat ook milieuschade. Dit komt vooral doordat er aardolie nodig is, er veel energie wordt gebruikt en er stoffen vrijkomen die slecht zijn voor het milieu, zoals microplastics.
Energiegebruik productie: In deze studie zijn gemiddelde wereldwijde gegevens gebruikt voor het bewerken van metalen onderdelen en voor het maken van plastic onderdelen met spuitgieten. De hoeveelheid milieuschade hangt af van het land waar het product gemaakt wordt. Sommige landen gebruiken schonere energie dan andere.
Transport
Vliegtuig: Transport met het vliegtuig veroorzaakt de meeste schade aan het milieu. In de studie gaan ze ervan uit dat het hechtapparaat van de producent in Ohio (USA) naar Engeland wordt gevlogen. De afstand is 6.437 kilometer.
Maar, meestal worden houdbare producten vervoerd met een containerschip over lange afstanden, niet met het vliegtuig. Volgens de studie is de uitstoot 11% lager als het transport met de boot gebeurt.
Vrachtwagen & bestelbusje: Het product wordt ook over de weg vervoerd. Er is gerekend met 128 kilometer transport per vrachtwagen en 32 kilometer met een bestelbusje. Dit veroorzaakt weinig milieu-impact vergeleken met het vliegtuigtransport.
Verdieping
Wil je weten waar je op moet letten bij de overstap van wegwerp naar herbruikbare hechtapparaten?
Bekijk tips voor de overstap van wegwerp naar herbruikbare hechtapparatenWerk je al met herbruikbare hechtapparaten of ga je daarop overstappen?
Bekijk tips voor herbruikbare hechtapparatenBronnen
Om goede adviezen te geven over milieu-impact, kiezen we alleen onderzoeken die betrouwbaar zijn en die het best passen bij de situatie in Nederlandse ziekenhuizen.
Onder het kopje ‘Relevante LCA-studies’ staan de onderzoeken die aan onze eisen voldoen.
Bij ‘Uitgesloten LCA-studies’ zie je welke onderzoeken we niet gebruiken. Die zijn minder betrouwbaar en/of passen niet voldoende bij de Nederlandse situatie.
De adviezen en grafieken op deze pagina komen uit alle relevante LCA-studies. Zo geven we goed onderbouwde informatie over de milieu-impact van medische producten in Nederlandse ziekenhuizen.
Relevante LCA-studies
UK vergelijking eenmalige en herbruikbare laparoscopische clipappliers
Deze studie is gedaan in de UK. Dat is niet helemaal passend voor Nederland. In deze studie gaat het over hechtapparaten gebruikt bij laparoscopie. Dat is een specifieke ingreep. Er bestaan ook andere soorten hechtapparaten maar daar zijn geen studies over.
- Referentie
- https://doi.org/10.1007/s00464-021-08728-z
- Naam studie
- Environmental impact and life cycle financial cost of hybrid (reusable/single-use) instruments versus single-use equivalents in laparoscopic cholecystectomy
- Naam auteurs
- Chantelle Rizan, Mahmood F. Bhutta
- Opdrachtgever
- Surgical Innovations Ltd.
- Locatie van de studie
- Not specified
- Publicatiedatum
- 2021
- Gepubliceerd in
- Not specified
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1007/s00464-021-08728-z
- Normen/standaarden
- ISO 14044
- Methode
- ReCiPe v1.1
- Database
- Ecoinvent v3.6, Industry data v.2.0.
- Software
- SimaPro
Merel Segers
LCA-expert
Adviezen gebaseerd op gedegen studie
De adviezen om duurzamere wegwerp laparoscopische clip applicators te kopen, zijn gebaseerd op één nauwkeurig uitgevoerd onderzoek. De resultaten van deze studie passen goed bij eerdere onderzoeken naar de invloed van wegwerp- en herbruikbare metalen instrumenten. Dit geeft vertrouwen in de adviezen.
Sterke punten van het onderzoek zijn dat het redelijk recent is; het komt uit 2021. De studie volgt internationale regels voor LCA, zoals ISO 14044, en gebruikt betrouwbare databronnen, zoals de ecoinvent-database. Andere wetenschappers hebben het onderzoek beoordeeld (peer review), maar dit is geen officiële critical review. Een critical review is een belangrijk kwaliteitskenmerk voor LCAs.
Daarnaast zijn er ook aandachtspunten. Het onderzoek is betaald door het bedrijf dat de hybride instrumenten maakt. Volgens de onderzoekers had dit bedrijf geen invloed op het onderzoek, maar kritisch blijven is belangrijk. Het bedrijf leverde ook een deel van de gegevens aan.
Verder lijkt er een verkeerde aanname in het onderzoek te staan. Er wordt namelijk aangenomen dat de instrumenten per vliegtuig worden vervoerd. Het is waarschijnlijker dat ze met een containerschip worden vervoerd. Hierdoor kan de milieubelasting door transport in het onderzoek hoger lijken dan die in werkelijkheid is.
De adviezen op deze pagina zijn gebaseerd op dit onderzoek, maar houden ook rekening met deze aandachtspunten.
Let op: als alle adviezen op deze pagina worden gevolgd, dan nog blijft de milieu-impact van de hybride laparoscopische clip applicator lager.
Stap 1: Verminderen in het verbruik
De CO₂-uitstoot van de herbruikbare laparoscopische clipapplicator was 3 tot 7 keer hoger wanneer deze apart werd verpakt en schoongemaakt, vergeleken met wanneer hij samen met een algemene set instrumenten werd gereinigd. Daarom is het beter om de clipapplicator als set te reinigen en verpakken.
Maar let op: als de clipapplicator niet altijd nodig is tijdens een operatie, dan kan het juist beter zijn om hem apart te verpakken. Anders wordt een ongebruikte clipapplicator onnodig opnieuw schoongemaakt en gesteriliseerd, wat ook slecht is voor het milieu.
Om duurzamer om te gaan met het reinigen van instrumenten, is het belangrijk om te zorgen dat de machines zo vol mogelijk zitten. Probeer lege plekken (slots) te voorkomen. Als de machines goed gevuld zijn, dan zijn er minder wasbeurten nodig. Dat bespaart water en energie, en is beter voor het milieu.
Onderzoek waarom herbruikbare hechtapparaten weggegooid worden.
Stel de volgende vragen:
Waarom worden ze weggegooid?
Kunnen we de levensduur verlengen?
Is reparatie mogelijk?
Of preventief onderhoud?
Door het hechtapparaat langer te gebruiken, voorkom je de productie van een nieuwe.
Duurzaam gebruik
Toch (nog) niet aan de slag met wegwerp hechtapparaten? Ontdek meer over hoe je zo duurzaam mogelijk om kan gaan met wegwerp hechtapparaten of de overstap naar herbruikbare hechtapparaten.
