Meermalig gebruik mondneusmaskers
Duurzame keuze voor herbruikbaar variant
-
NFU longlist nr. 16
Laatste update op 20 april 2026
Een mondneusmasker type IIR wordt gedragen om de het zorgpersoneel en de patiënt te beschermen tegen druppels uit de mond en neus die voor ziektes kunnen zorgen. Het masker beschermt ook het personeel tegen spatten van bloed of andere vloeistoffen.
Op deze pagina vind je tips voor duurzaam gebruik en productkeuze. Met de tips die bovenaan de R-ladder staan (Refuse, Reduce) kan je de milieu-impact het meest verlagen. Prioriteer die dus bij het bepalen van je eerstvolgende zet.
Lees hierover meer in de leeswijzer van De Groene Z.Zo koop je herbruikbare mondneusmaskers duurzaam in
Niet alle mondneusmaskers zijn opnieuw te gebruiken. Koop mondneusmaskers in die te steriliseren zijn, zoals de 3M Aura.
Het onderzoek - dat hieronder uitgelegd is - gaat uit van een externe CSA op zo'n 46 km afstand. Beschikt jouw organisatie over een eigen CSA, dan daalt de klimaatimpact volgens het onderzoek met 2%. Als je kiest voor een sterilisatiedienst die 200 km verderop zit, stijgt de klimaatimpact met 7%, maar hergebruik blijft nog steeds de moeite waard.
Kies herbruikbare zakken geschikt voor sterilisatie van IIR mondneusmaskers. Ze kosten meer in aanschaf, maar verminderen afval en besparen op lange termijn kosten.
Vergelijking tussen herbruikbare mondneusmaskers
Wil je herbruikbare mondneusmaskers inkopen? Bekijk hieronder wat de belangrijkste impact is van herbruikbare mondneusmaskers. De grafiek laat de resultaten zien van één of meer onderzoeken. Zijn er meerdere onderzoeken? Dan kun je boven de grafiek kiezen tussen verschillende tabbladen om alle resultaten te bekijken. Let op: elk onderzoek rekent op een andere manier. Daarom kun je de resultaten van verschillende studies niet direct met elkaar vergelijken. Soms worden in één onderzoek meerdere soorten herbruikbare mondneusmaskers vergeleken. Dan zie je meerdere staafdiagrammen in de grafiek. Die kun je wél met elkaar vergelijken, omdat ze uit hetzelfde onderzoek komen. Onder de grafiek staan algemene conclusies. Die zijn gemaakt op basis van alle onderzoeken, door een expert in LCA (levenscyclusanalyse). Wil je meer uitleg? Kijk dan bij de toelichting van de LCA-expert
Verdieping
Wil je weten waar je op moet letten bij de overstap van wegwerp naar herbruikbare mondneusmaskers?
Bekijk tips voor duurzame keuzes voor wegwerp naar herbruikbare mondneusmaskersKan je (nog) niet overstappen van wegwerp mondneusmaskers?
Bekijk tips voor wegwerp mondneusmaskersBronnen
Om goede adviezen te geven over milieu-impact, kiezen we alleen onderzoeken die betrouwbaar zijn en die het best passen bij de situatie in Nederlandse ziekenhuizen.
Onder het kopje ‘Relevante LCA-studies’ staan de onderzoeken die aan onze eisen voldoen.
Bij ‘Uitgesloten LCA-studies’ zie je welke onderzoeken we niet gebruiken. Die zijn minder betrouwbaar en/of passen niet voldoende bij de Nederlandse situatie.
De adviezen en grafieken op deze pagina komen uit alle relevante LCA-studies. Zo geven we goed onderbouwde informatie over de milieu-impact van medische producten in Nederlandse ziekenhuizen.
Relevante LCA-studies
Deze studie is in 2021 gepubliceerd en passend voor de situatie in Nederlandse ziekenhuizen. De resultaten geven een goede indruk van het verschil in klimaatimpact tussen het zesmaal gebruiken van een AURA 3M masker, of zes nieuwe maskers gebruiken. De hergebruikte maskers zijn gesteriliseerd via stoom op 121 graden Celcius, waarbij een uitvalpercentage van 20% is gebruikt.
- Referentie
- https://doi.org/10.1038/s41598-021-97188-5
- Naam studie
- A life cycle assessment of reprocessing face masks during the Covid-19 pandemic
- Naam auteurs
- B. van Straten, S. Ligtelijn, L. Droog, E. Putman, J. Dankelman, N. H. Sperna Weiland & T. Horeman
- Opdrachtgever
- Geen opdrachtgever
- Locatie van de studie
- Nederland
- Publicatiedatum
- 2021
- Gepubliceerd in
- Sci Rep
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1038/s41598-021-97188-5
- Normen/standaarden
- ISO14040/44
- Methode
- ReCiPe
- Database
- Ecoinvent
- Software
- SimaPro 9.1.0.7
Uitgesloten LCA-studies
Niet-medische toepassing, daarom is deze studie niet meegenomen. Er is geen sterilisatie voor hergebruik toegepast en de meeste maskers voldoen niet aan de kwaliteitseisen voor de medische sector.
- Referentie
- https://doi.org/10.1016/j.jece.2023.110491
- Naam studie
- Life cycle assessment studies to evaluate the sustainability of various facemasks used during COVID-19: A UAE case study
- Naam auteurs
- Rahaf Ajaj, Rania Al Dweik, Shafeeq Ahmed Syed Ali, Mohammed Hashem Stietiya
- Opdrachtgever
- Abu Dhabi University (grant number 19300646).
- Locatie van de studie
- UAE region
- Publicatiedatum
- 2023
- Gepubliceerd in
- Journal of Environmental Chemical Engineering, volume 11
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1016/j.jece.2023.110491
Niet-medische toepassing, daarom is deze studie niet meegenomen. Er is geen sterilisatie voor hergebruik toegepast en de maskers voldoen niet aan de kwaliteitseisen voor de medische sector.
- Referentie
- https://doi.org/10.1088/1755-1315/1135/1/012051
- Naam studie
- Comparative Environmental Impact Evaluation of Disposable Surgical and Reusable Cloth Face Masks
- Naam auteurs
- "R Ragaven, Y Y Sara, M Dewika, A R Zulkifli, T N Tengku Izhar and W A Amneera"
- Opdrachtgever
- The authors are affiliated with Universiti Malaysia Perlis, Centre of Excellence Geoploymer and Green Technology (CeGeoGTech), Centre of American Education, and Water Research and Environmental Sustainability Growth (WAREG).
- Locatie van de studie
- Malaysia
- Publicatiedatum
- 2023
- Gepubliceerd in
- IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, volume 1135
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1088/1755-1315/1135/1/012051
Stap 1: Verminderen in het verbruik
Kijk in het ziekenhuisprotocol of een mondneusmasker vereist is bij de uit te voeren handeling of de (kans op) specifieke infectieziekten.
Ongeveer de helft van het gewicht van een verpakt mondneusmasker komt van de verpakking en gebruiksaanwijzing. Deze zijn goed te recyclen.
Kan recycling niet? Gooi de verpakking dan weg bij het restafval en niet bij het specifiek ziekenhuisafval, tenzij dat vanuit infectiepreventie vereist is.
Duurzaam werken met herbruikbare mondneusmaskers
Ga na of dit type mondkapje hergebruikt kan worden. Niet alle soorten zijn getest op filtercapaciteit na het sterilisatie.
Zorg ervoor dat de mondkapjes zo min mogelijk vervuild worden door bijvoorbeeld lippenstift of beschadigd raken. Dat vergroot de kans dat ze hergebruikt kunnen worden.
Zorg ervoor dat de autoclaaf steeds volledig wordt gevuld om zo efficiënt mogelijk te werken. In het onderzoek van Van Straten (2021) is uitgegaan van 1.000 maskers per autoclaaf. Wanneer dit aantal daalt naar 500 of 250 maskers, neemt de klimaatimpact toe met respectievelijk 17% en 57%.
Zelfs in deze gevallen blijft het hergebruik van mondneusmaskers beter voor het klimaat dan eenmalig gebruik.
Duurzaam gebruik
Toch (nog) niet aan de slag met herbruikbare mondneusmaskers? Ontdek meer over de overstap naar herbruikbare mondneusmaskers of hoe je zo duurzaam mogelijk om kan gaan met wegwerp mondneusmaskers.
