Eenmalig gebruik mondneusmaskers
Duurzame keuze voor wegwerp variant
-
NFU longlist nr. 16
Laatste update op 20 april 2026
Een mondneusmasker type IIR wordt gedragen om de het zorgpersoneel en de patiënt te beschermen tegen druppels uit de mond en neus die voor ziektes kunnen zorgen. Het masker beschermt ook het personeel tegen spatten van bloed of andere vloeistoffen.
Op deze pagina vind je tips voor duurzaam gebruik en productkeuze. Met de tips die bovenaan de R-ladder staan (Refuse, Reduce) kan je de milieu-impact het meest verlagen. Prioriteer die dus bij het bepalen van je eerstvolgende zet.
Lees hierover meer in de leeswijzer van De Groene Z.Zo koop je wegwerp mondneusmaskers duurzaam in
Vraag producenten:
Welk percentage van hun stroom afkomstig is van hernieuwbare bronnen, zoals wind, zon of waterkracht.
Of zij brandstoffen zoals aardgas of kolen gebruiken in het productieproces, bijvoorbeeld voor verwarming of machines. Vraag daarbij welk deel van het totale energieverbruik dit is.
Als de producent geen exacte percentages kan geven, vraag dan of ze groene stroom of andere duurzame energie gebruiken.
Als ook dat niet duidelijk is, kun je kiezen voor producenten uit West-Europese landen waar de CO₂-uitstoot van elektriciteit laag is. Dit geldt vooral voor IJsland, Noorwegen, Zweden, Zwitserland en Frankrijk.
Gerecycled plastic
Vraag uit hoeveel procent gerecycled plastic in de mondneusmaskers zit. Meer gerecycled plastic betekent minder impact op het klimaat.
Vraag daarnaast aan de leverancier of het gerecyclede plastic echt uit afval komt dat anders was weggegooid. Of is het restmateriaal van fabrieken dat toch al opnieuw zou worden gebruikt? Alleen als het echt om een afvalstroom gaat, helpt het het milieu.
Biobased plastics
Soms is de milieubelasting van plastics gemaakt van biomassa (biobased plastics) lager dan die van plastics gemaakt van olie (fossiele plastics). Maar dat is niet altijd zo. Daarom is het belangrijk om extra informatie te vragen als een product biobased plastics bevat.
Je kunt hiervoor het toetsingskader uit het Actieplan Biobased Kunststoffen (hoofdstuk 4) gebruiken.
Alleen biomassabronnen die voldoen aan dezelfde regels als bio-energie volgens RED2 mogen worden gebruikt.
Met een levenscyclusanalyse (LCA) wordt gekeken wat de milieubelasting is van biobased plastics in vergelijking met de fossiele plastics die ze vervangen. Een alternatieve certificering is ISCC.
Let goed op: producten van biobased plastic horen niet bij het plastic dat gerecycled wordt. Ze verminderen de kwaliteit van gerecycled plastic.
Ongeveer de helft van het gewicht van het product bestaat uit de verpakking. Vraag daarom aan de producenten of dit kan worden verminderd. Bijvoorbeeld door de handleiding alleen digitaal beschikbaar te stellen. Dit bespaart grondstoffen en energie tijdens productie, gewicht tijdens transport en vermindert afval.
Vergelijking tussen wegwerp mondneusmaskers
Wil je wegwerp mondneusmaskers inkopen? Bekijk hieronder wat de belangrijkste impact is van wegwerp mondneusmaskers. De grafiek laat de resultaten zien van één of meer onderzoeken. Zijn er meerdere onderzoeken? Dan kun je boven de grafiek kiezen tussen verschillende tabbladen om alle resultaten te bekijken. Let op: elk onderzoek rekent op een andere manier. Daarom kun je de resultaten van verschillende studies niet direct met elkaar vergelijken. Soms worden in één onderzoek meerdere soorten wegwerp mondneusmaskers vergeleken. Dan zie je meerdere staafdiagrammen in de grafiek. Die kun je wél met elkaar vergelijken, omdat ze uit hetzelfde onderzoek komen. Onder de grafiek staan algemene conclusies. Die zijn gemaakt op basis van alle onderzoeken, door een expert in LCA (levenscyclusanalyse). Wil je meer uitleg? Kijk dan bij de toelichting van de LCA-expert
A life cycle assessment of reprocessing face masks during the Covid-19 pandemic
3M Aura 1862 mondmasker
- Gewicht:
- 8.6 gram
- Materiaal:
- Non-woven PP, PU foam, rubber, staal & aluminium
- Materiaal:
- Non-woven PP, PU foam, rubber, staal & aluminium
Wat zorgt voor de grootste Klimaatimpact?
Materialen & Productie
Plastics:
Voor het maken van mondmaskers worden verschillende soorten plastic gebruikt, zoals geweven polypropyleen en polyurethaanschuim. Deze plastics worden gemaakt van aardolie, die uit de grond wordt gehaald en bewerkt. Dit belast het klimaat.
Productieproces:
De mondmaskers worden gemaakt in Shanghai, China. In China komt nog steeds meer dan de helft van de elektriciteit uit steenkool. Steenkool veroorzaakt de meeste uitstoot van broeikasgassen van alle veelgebruikte fossiele brandstoffen. In landen waar weinig kolen worden gebruikt voor stroomproductie, zoals in West-Europa, is de klimaatimpact van stroom kleiner.
Metaal:
In de maskers zit ook een kleine hoeveelheid metaal, zoals staal en aluminium. Het winnen en bewerken van deze metalen kost veel energie en belasten daarmee het klimaat.
Verpakking:
Ongeveer de helft van het gewicht van het product komt van de verpakking. Een deel is nodig voor het verzenden (zoals een grote kartonnen doos en plastic folie) en een deel is directe verpakking van het masker zelf (zoals de kartonnen verpakking en een plastic wikkel om elk masker). Ook zit er een handleiding bij.
Afvalverwerking
Verbranding mondneusmakers: De maskers worden verbrand als afvalverwerking. Dit zorgt voor de uitstoot van klimaatgassen.
Afvalverwerking van verpakkingen: Voor de verpakkingen en de gebruiksaanwijzing is uitgegaan van een gemiddeld afvalverwerkingsscenario in Nederland, waarbij een deel wordt gerecycled en een deel wordt verbrand. De klimaatuitstoot hiervan is relatief laag vergeleken met de verbranding van de maskers zelf. Deze uitstoot kan verder worden verminderd door volledige recycling toe te passen.
Verdieping
Wil je weten waar je op moet letten bij de overstap van wegwerp naar herbruikbare mondneusmaskers?
Bekijk tips voor de overstap van wegwerp naar herbruikbare mondneusmaskersWerk je al met herbruikbare mondneusmaskers of ga je daarop overstappen?
Bekijk tips voor herbruikbare mondneusmaskersBronnen
Om goede adviezen te geven over milieu-impact, kiezen we alleen onderzoeken die betrouwbaar zijn en die het best passen bij de situatie in Nederlandse ziekenhuizen.
Onder het kopje ‘Relevante LCA-studies’ staan de onderzoeken die aan onze eisen voldoen.
Bij ‘Uitgesloten LCA-studies’ zie je welke onderzoeken we niet gebruiken. Die zijn minder betrouwbaar en/of passen niet voldoende bij de Nederlandse situatie.
De adviezen en grafieken op deze pagina komen uit alle relevante LCA-studies. Zo geven we goed onderbouwde informatie over de milieu-impact van medische producten in Nederlandse ziekenhuizen.
Relevante LCA-studies
Deze studie is in 2021 gepubliceerd en passend voor de situatie in Nederlandse ziekenhuizen. De resultaten geven een goede indruk van het verschil in klimaatimpact tussen het zesmaal gebruiken van een AURA 3M masker, of zes nieuwe maskers gebruiken. De hergebruikte maskers zijn gesteriliseerd via stoom op 121 graden Celcius, waarbij een uitvalpercentage van 20% is gebruikt.
- Referentie
- https://doi.org/10.1038/s41598-021-97188-5
- Naam studie
- A life cycle assessment of reprocessing face masks during the Covid-19 pandemic
- Naam auteurs
- B. van Straten, S. Ligtelijn, L. Droog, E. Putman, J. Dankelman, N. H. Sperna Weiland & T. Horeman
- Opdrachtgever
- Geen opdrachtgever
- Locatie van de studie
- Nederland
- Publicatiedatum
- 2021
- Gepubliceerd in
- Sci Rep
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1038/s41598-021-97188-5
- Normen/standaarden
- ISO14040/44
- Methode
- ReCiPe
- Database
- Ecoinvent
- Software
- SimaPro 9.1.0.7
Uitgesloten LCA-studies
Niet-medische toepassing, daarom is deze studie niet meegenomen. Er is geen sterilisatie voor hergebruik toegepast en de meeste maskers voldoen niet aan de kwaliteitseisen voor de medische sector.
- Referentie
- https://doi.org/10.1016/j.jece.2023.110491
- Naam studie
- Life cycle assessment studies to evaluate the sustainability of various facemasks used during COVID-19: A UAE case study
- Naam auteurs
- Rahaf Ajaj, Rania Al Dweik, Shafeeq Ahmed Syed Ali, Mohammed Hashem Stietiya
- Opdrachtgever
- Abu Dhabi University (grant number 19300646).
- Locatie van de studie
- UAE region
- Publicatiedatum
- 2023
- Gepubliceerd in
- Journal of Environmental Chemical Engineering, volume 11
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1016/j.jece.2023.110491
Niet-medische toepassing, daarom is deze studie niet meegenomen. Er is geen sterilisatie voor hergebruik toegepast en de maskers voldoen niet aan de kwaliteitseisen voor de medische sector.
- Referentie
- https://doi.org/10.1088/1755-1315/1135/1/012051
- Naam studie
- Comparative Environmental Impact Evaluation of Disposable Surgical and Reusable Cloth Face Masks
- Naam auteurs
- "R Ragaven, Y Y Sara, M Dewika, A R Zulkifli, T N Tengku Izhar and W A Amneera"
- Opdrachtgever
- The authors are affiliated with Universiti Malaysia Perlis, Centre of Excellence Geoploymer and Green Technology (CeGeoGTech), Centre of American Education, and Water Research and Environmental Sustainability Growth (WAREG).
- Locatie van de studie
- Malaysia
- Publicatiedatum
- 2023
- Gepubliceerd in
- IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, volume 1135
- DOI nummer
- https://doi.org/10.1088/1755-1315/1135/1/012051
Merel Segers
LCA-expert
Adviezen gebaseerd op één Nederlandse studie
De adviezen om duurzamere mondneusmaskers te kopen, zijn gebaseerd op één nauwkeurig uitgevoerd onderzoek.
Sterke punten van het onderzoek
Het onderzoek is redelijk recent (2021) en uitgevoerd in Nederland. De studie volgt internationale regels voor LCA, zoals ISO 14044, en gebruikt betrouwbare databronnen, zoals de ecoinvent-database. Andere wetenschappers hebben het onderzoek beoordeeld (peer review), maar dit is geen officiële critical review. Een critical review is een belangrijk kwaliteitskenmerk voor LCAs.
Aandachtspunten
Er zijn ook een paar aandachtspunten. In het onderzoek is geen specifieke informatie gebruikt over het energieverbruik tijdens de productie van de mondmaskers. Er is alleen gewerkt met gemiddelde gegevens uit de ecoinvent-database. Het onderzoek had nog nauwkeuriger kunnen zijn als ook informatie van de fabrikant over het echte energieverbruik was meegenomen.
Verder gaat het onderzoek specifiek over het 3M Aura-mondneusmasker. De onderzoekers geven aan dat andere mondneusmaskers met dezelfde FFP2-standaard na sterilisatie soms een wisselende kwaliteit hebben. Daarom moeten onbekende maskers altijd eerst getest worden op filterwerking, luchtdoorlaatbaarheid en pasvorm voordat ze opnieuw gebruikt kunnen worden. Ook de klimaatimpact van andere maskers kan verschillen.
De adviezen op deze pagina zijn gebaseerd op dit onderzoek, maar houden ook rekening met de aandachtspunten.
Stap 1: Verminderen in het verbruik
Kijk in het ziekenhuisprotocol of een mondneusmasker vereist is bij de uit te voeren handeling of de (kans op) specifieke infectieziekten.
Ongeveer de helft van het gewicht van een verpakt mondneusmasker komt van de verpakking en gebruiksaanwijzing. Deze zijn goed te recyclen.
Kan recycling niet? Gooi de verpakking dan weg bij het restafval en niet bij het specifiek ziekenhuisafval, tenzij dat vanuit infectiepreventie vereist is.
Duurzaam gebruik
Toch (nog) niet aan de slag met wegwerp mondneusmaskers? Ontdek meer over hoe je zo duurzaam mogelijk om kan gaan met wegwerp mondneusmaskers of de overstap naar herbruikbare mondneusmaskers.
